Doğanın müthiş bir döngüsü var; ilkbaharda ağaçlar filizleniyor, yaz mevsiminde güneş en yüksek potansiyeline ulaşıyor, meyveler olgunlaşıyor, yaz sonunda hasat toplanmış oluyor, sonbaharda yapraklar sararıyor, dökülüyor ve kış mevsiminde ağaç dalları kupkuru kalıyor, doğa kar altında adeta kendini dinlenmeye alıyor. Sonra ilkbahar tekrar kendini gösteriyor…

Hayat döngüsü hep devam ediyor.

Kadim Çin felsefesi olan Taoist anlayışa göre, doğanın bu döngüsüne “Beş Element Döngüsü” denir. Beş Element Döngüsünün temelinde mevsimler ve evreni oluşturan en yalın beş madde, yani element vardır.

Her element bir mevsim ile ifade edilmiştir:

  1. İlkbahar, Ağaç Elementi
  2. Yaz, Ateş Elementi
  3. Pastırma Yazı, Toprak Elementi
  4. Sonbahar, Metal Elementi
  5. Kış, Su Elementi

Her element döneminin kendine has bir akışı vardır; bu akış sadece doğayı değil, doğanın bir mikro hali olduğu için insanı da etkiler.

  • Ağaç elementi, ilkbahar mevsimi

Doğanın uyandığı, canlandığı, ağaçların filizlendiğini, her yerin yemyeşil ve rengarenk olduğu bir mevsim. Doğa kıpır kıpır, hava ne soğuk, ne çok sıcak…

  • Ateş elementi, yaz mevsimi

Güneş en tepede, sıcaklık maksimuma ulaşmış. Filizler meyveye, mahsule dönüşmüş. Hayat tamamen dışarıda geçiyor.

  • Toprak Elementi, pastırma yazı

Elde edilen hasatın bir miktarı daha sonra kullanılmak üzere ayrılmış. Hava hala sıcak olmasına rağmen sıcaklık yavaş yavaş gücünü kaybetmeye başlamış. Hasat sonrası doğa kendini dinlenmeye almaya hazırlanıyor.

  • Metal Elementi, sonbahar mevsimi

Güneş gücünü büyük ölçüde kaybetmiş, günler kısalmış, yemyeşil doğa kahverengiye doğru dönmüş, yapraklar sararmaya ve dökülmeye başlamış.

Doğa adeta yoğun bir çalışma dönemini arkasında bırakarak biraz soluklanıyor.

  • Su elementi, kış mevsimi

Büyük “Yin” mevsimi geldi çattı. Tekrar bahar mevsimine girmeden doğa derin bir dinlenme haline, uykuya geçiyor, günler kısalıyor, soğuk bastırıyor. Tüm hayvanlar kendi barınaklarına çekilmiş. Doğa ve tüm canlılar bahar gelene kadar hareketlerini yavaşlatıyor, hatta durduruyor.

Ve ilkbahar, kapıdan görünür…Döngü hiç durmuyor…

İnceleme Önerisi: Peki sizin mevsimsel döngünüz nasıl? Yoga pratiği ile keşfet.

Mevsimlerin farklılığını, değişikliğini, kendilerine has akışlarını hissedebiliyor musunuz?

Doğayla eş zamanlı bir şekilde her mevsimin kendine has ritüellerini yerine getirebiliyor musunuz?

Yoksa her mevsim aynı mı geçiyor?

Hayat ritminiz, günlük akışınız, psikolojik durumunuz, duygusal halleriniz, bedeninizin ihtiyaçları, ritmi her mevsimde aynı mı? Yoksa mevsimden mevsime değişiyor mu?

 Bu soruları sorduk ama bakmayın siz, vereceğiniz cevapları tahmin edebiliyoruz.

Eğer bir ofiste, plazada masa başında çalışıyorsak mevsimleri çok hissedemiyoruz maalesef. Bankacı bir arkadaşım “Benim sadece takım elbiselerim var, bankadaki klimadan dolayı yaz kış hemen hemen hep aynı kıyafetleri giyebiliyorum”, demişti.

Oysa çok değil, bizden iki, üç nesil önce yaşayan insanlar için mevsim demek neredeyse her şey demekti.

Yiyecekleri besin, giyecekleri kıyafet, uyuyacakları ve uyanacakları saat, günlük ritimleri, yapılacak işlerin içeriği…

Hayattaki her şey mevsimlerin gerektirdiği şekilde organize edilirdi.

 

İnceleme Önerisi: Palo Santo ve kristal taşlar doğanın şifasını evlerimize getiriyor.

Bugün ise öyle mi?

Her mevsim istediğimiz her yiyeceği buluyoruz, klimanın ve ofis kıyafet yönetmeliğinin “aynılaştırıcı” etkisi ile kıyafetlerimiz hemen hemen değişmiyor, hep aynı saatte uyanıp, hem aynı saatte öğlen yemeği yiyoruz.

Hayatın doğal döngüsü değil, insan yapımı “iş hayatı” karar veriyor artık yaşam ritmimize.

Oysaki Taoist anlayışa göre insanlar evrenin mikro bir örneğidir.  Bu yüzden evrene, büyük âlem anlamına gelen makro kozmos, insan vücuduna yani bireysel beşeri evrene ise mikro kozmos denmiştir.

Bu anlayışa göre doğa neyse, insan da odur. İnsanlar kendi ritimlerini doğanın akışıyla uyumlu hale getirdiklerinde kendi doğalarına dönmüş olurlar.

Doğadan kopuk yaşamak, bir anlamda insanın kendi doğasından da kopuk yaşaması anlamına geliyor.

Peki iç ikliminiz dışardaki iklime uygun mu?

İnceleme Önerisi: Meditasyon pratikleri iç dünyamıza bakmamızı kolaylaştırır

Bu soruya önem veriyoruz; mevsimleri sembolik olarak alırsak, mevsimlerin özellikleri, rutinleri sizin yaşam döngünüzle, yani iç ikliminizle uyuşuyor mu?

İnsanın kendi döngüsünü bilmesi, yılın değişen döngülerinde nasıl etkilendiğini fark etmesi çok kıymetli.

Bizler doğanın bir parçası olduğumuz için doğa ile kendiliğinden bir bağlantımız var. Doğanın döngüsünden uzağa düştüğümüzde sistemimiz yoruluyor.

Geleneksel Çin Tıbbı, insanın fiziksel ve psikolojik sağlığını “Beş Element Döngüsüne” değerlendirir.

Beş Element Döngüsü doğada nasıl bir denge içinde birbirini takip ediyorsa ve her bir elementin doğada bir mevsimi, işlevi, görevi varsa aynı şekilde insanların ruh durumlarını anlayabilmek için içlerindeki element dengesine bakabiliriz.

Element insanın fiziksel bedenlerinde yönettiği alanlar, organlar olduğu gibi, elementlerin insanın psikolojik gelişiminde de karşılığı

Mesela;

Ağaç elementi, ilkbaharda yaşamın filizlenmesi, çiçek açması gibi, yeni fikirlerin, projelerin, orta, uzun vadede yapılan planların, hazırlanan yol haritalarının elementidir.

Ağaç elementi dengeli ve düzgün çalışan insanlar yeni fikirler yaratmada, fikirlerini hayata geçirmede sorun yaşamazlar. Hayallerimizi gerçekleştiremezsek içimizde hayal kırıklığı ve öfke gelişebilir.

Ateş elementinde, yaz, evlere sığamama, hayatla bir olma, devamlı dışarıda olma istediği ile yanıp tutuşuruz. Hareket halinde olmak, istediğimiz, hedeflediğimiz konularda aksiyon almak, gülmek, sosyalleşmek, eğlenmek doğal bir biçimde içimizden dışarı doğru taşar. Ateş elementi güçlü ve dengeli olan bir kişi çevresiyle sağlıklı bağ kurabilir. Ateş elementi aynı zamanda ürün vermenin, çalışmanın, hayatta proaktif olmanın da elementidir.

Toprak Elementi, biten bir yazın ardından biraz sakinleşmek, durulmak, yazın coşkusundan geriye kalanların muhasebesini yapmak, hissetmek, “hasatımızı” gözden geçirmek, dengelenme ve soluklanma istediği kendini gösterir.

Toprak elementi güçlü ve dengeli çalışan biri dinlenme ve çalışma dengesini sağlıklı bir şekilde kurabilir. Kendisini besleyen, destekleyen şeyleri net bir biçimde görebilir.

Toprak elementi ayrıca karşılıksız vermenin, hayata katkı sunmanın elementidir.

Metal Elementinde, sonbahar gelmiş, ardında bıraktığı filizlenme, hayatla bir olma, hasatı toplama döneminden sonra, tıpkı dökülen ağaç yaprakları gibi kendine artık hizmet ettiği için bırakılması gerekenler, dönüşme, kendi içinde, özüne dönme zamanı.

Metal elementi güçlü ve dengeli olan kişiler bırakmaları gereken alışkanlıklarını, süreçleri görebilir ve onlarla yollarını sağlıklı bir biçimde ayırmayı bilir.

Su elementi, kış, “Büyük Yin” mevsimi. Tekrar bahar mevsimine girmeden, derin bir dinlenme çekilme, doğa ile uyumlu bir şekilde kış uykusuna yatmak; bedenin soğuya karşı kendini koruyabilmesi için hafif yağlandığı, korumaya aldığı bir mevsim. Hayatı dışarıda geçirmek yerine daha ziyade içeride geçirdiğimiz, kabuğumuza çekildiğimiz bir dönem.

Kişinin kendisiyle yüzleşebilmesi su elementinin temel meselelerinden biridir.

Elementlerle ilgili Beş Element Döngüsü ve Ruh Hallerimiz başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Elementlerinizin dengeli ve sağlıklı çalışabilmesi için yin yoga uygulamarı yapabilirsiniz.

Youtube kanalımızda her element için hazırlanmış özel ders kayıtlarımız sizleri bekliyor.

 

Çağla Güngör

Yin Yoga ve Mindfulness Öğretmeni