, ,

Mantraların Gücü

Kadim mantra deyince akla “OM” gelir. Om, evrenin sesi olarak kabul edilir, Mutlak’ın sesidir. Nefesin doğal sesi ise “SO HAM”dır. Bu da kadim bir mantradır, içten söylenir. Bu sesler evrene, dolayısıyla onun bir parçası olan, başka bir deyişle evreni oluşturan insana dairdir. Ayrıca cümle halinde söylenen, binlerce yıl öncesine tarihlenen mantralar vardır. Bunlardan en çok bilinenler arasında minik bir seçki yaptım ve yazımın devamında hem seçtiğim mantraların sözlerini hem Türkçe anlamlarını hem de dinleme önerilerimi paylaştım.

Mantra, “Kutsal veya manevi bir tınısı, önemi ve değeri olan özel ses titreşimleridir.”* Vedik felsefesini bugüne taşıyan kadim metinlerde ki bunlar İ.Ö. 700’lere uzanır, mantralar vardır. Mantralar, meditasyon çalışmalarında Mircea Eliade’nin tabiriyle “destek”tir. Yüksek farkındalığa ulaşmak için kullanılan titreşimler olarak da yorumlanabilirler. Mantra kelimesinin anlamı ise “zihnin aracı” olarak çevrilebilir. “Manas” kelimesi zihin anlamına gelir ve “tra” kökü de araç, enstrüman anlamına gelir. Böylece ortaya mantra kelimesi çıkar.

Mantra Yoga, “ses bilimi” olarak literatürde yer alır. Bu öğreti, mantra ezberleme ve tekrar etme ile özgürlüğe ulaşmayı amaçlar. Bugün hala pek çok yogi ve yogini yoga/meditasyon pratiklerine başlarken, pratiklerini sonlandırırken mantra söyler.

Aşramda Mantra

Geçtiğimiz yıl eğitim için gittiğim Hindistan’daki Yoga Vidya Gurukul adlı aşramda her akşam aynı saatte, 108 adet Trayambakam mantrası (Mahamrityunjaya Mantra) söylemek üzere bir araya gelirdik. Öğretmenimiz (guru) Vishwas Vasant Mandlik’in eşliğinde ateş seremonisi düzenlenirdi. Bu sene başlayan pandemi nedeniyle aşramda yine her gün aynı saatte gurumuz bu seremoniyi tekrar etti, ediyor ve bizler de sosyal medya sayesinde canlı olarak katılabiliyoruz buna. Binlerce yıldır, sayısız insan tarafından söylenegelen ve dünyanın pek çok yerinde her gün tekrar edilen bu kelimelerin yok olmadan evrende titreştiğini ve bunun da mantraların şifasını güçlendirdiğini düşünüyorum. Eminim bu düşünce pek çok kişi tarafından paylaşılıyordur.

Mantralar zihni saflaştırmak, sakinleştirmek, meditasyona hazırlamak için kullanılan, şifalı ve manevi anlamının yanında pratik bir fonksiyona da sahiptir. Zihnin odaklanmasına yardımcı olur. Örneğin So Ham mantrasını meditasyon çalışmalarınıza dahil ederseniz zihnin bir süre sonra kendiliğinden düşüncelerle savrulmadan mantrada kaldığına tanık olursunuz. Bunun için düzenli ve disiplinli bir çalışma gerekmektedir. Dilerseniz hemen başlayabilirsiniz:

Uygulama Önerisi: Great Loom YouTube kanalında Japa-Ajapa meditasyonlarında So Ham mantrasını kullanıyoruz.  

Bir Diğer Zihin Aracı: Mala

Mala, belli bir sayıda olması gereken mantra tekrarını yaparken saymak için çok pratik bir araç ve bugün artık çok da sevilen, şık bir aksesuar. Boyuna asılabilmesi, bileğe takılabilmesi sayesinde yanımızdan da ayırmadığımız, manen bizi destekleyen, sevdiğimiz bir obje haline geldi malalar.

Mala, 108 adet taneden oluşuyor. Her bir boncuk tanesinin, bir dünyevi arzuyu geçmeyi temsil ettiği söylenir. 108 tesadüfi bir sayı değildir. Bir, tekliği; sıfır hiçliği/boşluğu; sekiz sonsuzluğu temsil ediyor. Mantra tekrarları da 108 adettir.

Okuma Önerisi: Mala, Mantra, Döngü

 

Okuma Önerisi: Rutinlerimiz Ritüellerimiz Olabilir mi?

Dünyada kayıtlı mantra sayısının 70 bin olduğu belirtiliyor. Tek heceli mantralar, Om gibi, özel ses titreşimine sahiptir. Bunlara “tohum mantra” adı veriliyor. Mutlak olanın özünü temsil ettiğine inanılıyor. Om’u hem içinizden hem sesli olarak ifade edebilirsiniz. Diğer taraftan So Ham’ı içten söylemek gerekir. Japa-Ajapa “zikirsiz zikir” anlamına geliyor. Sesle ifade edilmeden içten söylenir ve zihinle başlayan ses tekrarı, bir süre sonra kendiliğinden bir şekilde akar. Yoga üstatlarından Satyananda, “Japa zihinden, Ajapa kalpten gelir” der.

 

İnceleme Önerisi:

Mantraların Sözleri ve Anlamları


Om Shana Vavatu

Bu mantra, grup halinde yapılan çalışmalardan önce sıkça kullanılır. Birliği, bütünlüğü, birlik bilincini ve öğretmenin, öğrenmenin önemini vurgular. Huzurlu, sakin, öğrenmenin verimli geçeceği bir ortam dileğini ifade eder.

 

Om saha navavatu saha nau bhunaktu

Saha viiryam karavaavahai

tejasvi navaditamastu

Maa vidvissaavahai

Om shanti, shanti, shanti

 

Om. O, hem öğretmeni hem öğrenciyi, her ikimizi de korusun.

O, bizim tadını almamıza (Özgürlük ve Saadetten) sebep olsun.

Her ikimiz de çaba gösterebilelim.

Öğrenimimiz en verimle olsun.

Tartışma ve anlaşmazlık hiç olmasın.

 

Brahma, Vishnu, Shiva Üçlüsü Üzerine Mantra

Bu mantrayı bir ritüele başlarken ya da bir ritüeli sonlandırırken kullanabilirsiniz. Örneğin evinizi havalandırıp Palo Santonuzu yaktığınız, evinizin enerjisini yenilediğiniz ve bir köşede meditasyona oturacağınız zamanlarda… Bu mantrada Hint felsefesine göre yaradan (Brahma), sürdüren/koruyan (Vishnu), yok edip yeniye yer açan (Shiva) üç enerjiye de sesleniliyor. Bu güçler bizim içimizde de vardır, bu nedenle kendimizle bağ kurmak için ve bütünün bir parçası olduğumuzu hatırlamak için kıymetlidir…

Guru Brahma, Guru Vishnu, Guru devo Maheshwara,

Guru sakshat, param Brahma, tasmai shri guravay namah.

 

Sri Guru’ya (En saygın öğretmen) saygılarımı sunar, önünde eğilirim.
O, Brahma, Vishnu ve Maheshwara tanrılarının ta kendisi, Yüce Mutlak’ın bizatihidir.

 

İnceleme Önerisi:


Mahamrityunjaya
Mantra

Ölümden özgürleşmek; hastalıklardan, beladan, kazadan uzaklaşmak için söylenir. Yok ediciliği, dönüşümü, yeniden başlangıcı simgeleyen Shiva’ya seslenir. Genellikle başlangıçlarda söylenir; günün başlangıcında, akşamın başlangıcında, yola çıkışlarda, ölüm günlerinde…


Om Trayambakam Yajamahe

Sugandhim Pushti Vardhanam

Urvaarukamiva Bandhanaan

Mrityoor mokshiya Maamritat

Om Shanti Shanti Shanti

 

Güzel kokulu olan ve tüm varlıklarını besleyen Üç-Gözlü Olana -Shiva- (Üç Göz: Geçmiş, Şimdi, Gelecek’i aynı anda gören anlamında)

Bir salatalık nasıl bağlarından kurtulursa

O, bizi ölümsüzlük için ölümden özgürleştirsin.

Bu mantranın anlamını Yoga Vidya Gurukul’daki sevgili hocalarımızdan Pournima Mandlik şöyle açıklamıştı. Yerde, toprakta büyümekte olan bir salatalık düşünün. Henüz olgunlaşmamışken sapına sıkı sıkıya tutunmuş bir halde büyümeyi, olgunlaşmayı bekler. Koparmaya çalışsanız zorlanır, çekiştirip durursunuz… Oysaki doğru zaman geldiğinde, tam olgunlaştığında küçücük bir el hareketiyle onu sapından ayırıverirsiniz. İşte bu mantrada deniyor ki “Nasıl ki olgunlaşmış bir meyve zamanı geldiğinde dalından neredeyse kendiliğinden, kolayca kopuverir, Shiva sen de bizi ölümsüzlük için ölümden bu şekilde özgürleştir, geçiş kolayca, kendiliğinden olsun.”

 

Dinleme Önerisi:

Pournima hocamızın güzel sesinden bu mantrayı dinleyebilirsiniz


Evrensel Mantra

Bu mantra, insanlığa huzur, mutluluk, refah, tamlık diler. Bu mantranın İ.Ö. 700’lere tarihlenen kadim metinlerden Brihadaranyaka Upanishad’da geçtiği belirtilir.

Om Sarvesam Svastir Bhavatu

Sarvesam Santir Bhavatu

Sarvesam Purnam Bhavatu

Sarvesam Mangalam Bhavatu

 

Om. Hayırlı ve uğurlu olan herkesle olsun.

Huzur (Barış) herkesle olsun.

Tamlık (Bütünlük, sonsuzluk) herkesle olsun.

Refah (Bolluk, bereket) herkesle olsun.

 

Dinleme Önerisi: Huzur/barış mantrası olarak da bilinen bu mantrayı Tina Turner’ın muhteşem yorumundan dinlemenizi öneririm.

 

Gerçekliği Dileyen Mantra

Om asato ma sadgamaya
Tamaso ma jyotir gamaya
Mrtyor ma amrtam gamaya
Om shanti shanti shanti

 

Om Gerçek olmayandan beni Gerçek’e,

Karanlıktan Işığa,

Beni Ölümlülükten Ölümsüzlüğe götür.

 

Dinleme Önerisi: Yoga, nefes, meditasyon derslerinin sonunda sıklıkla söylenen, ölümsüzlüğü, ışığı, gerçekliği dileyen bu mantrayı Beatles’ın eski gitaristi efsane müzisyen George Harrison (Ravi Shankar)’dan dinlemenizi öneririm.

 

“Tam”lık Üzerine Mantra

Bu mantra, hepimizin aslında kendi içimizde tam ve eksiksiz olduğumuz bize hatırlatır. Bireysel bilinç ile evrensel bilinci buluşturur.

Om Purnamadah Purnamidam

Purnat Purnamudacyate

Purnasya Purnamadaya

Purnamevavasisyate

Om Sahnti Shanti Shanti

 

Om. Bu Tamdır. Şu tamdır.

Tamlıktan tamlık ortaya çıkar.

Tamlıktan tamlık ortaya çıkarıldığında

Geriye yine yalnızca tamlık kalır.

Om. Huzur, Huzur, Huzur.

 

Gayatri Mantra

Günümüze kalan en eski ve güçlü mantralardan biri olduğu söylenir. Zihni arındırmayı, bilgeliğin ışığını içimizde yakabilmeyi vaat eder.

Om bhur bhuvah svah
Tat savitur varenyam
Bhargo devasya dheemahi
Dhiyo yonah prachodayat

 

Om (Mutlak’ın sesi)

Bhur Loka: Fiziksel düzlem, fiziksel mevcudiyetin biçim bulduğu alem.

Bhuvar Loka: Ara düzlem, araf, yaşam gücünün ve zihinsel aşanın mevcudiyet bulduğu alan. Svar Loka: Cennet, ilahi düzlem, ilahi zekanın mevcudiyet bulduğu alem.

O, Savitur üzerine (Işık, kaynak, mutlak, gerçek) ki O en övülesi olandır (Varenyam)

Ve en parlak, ışıldayan İlah, kaynaktır (Bhargo Devasya), zihnimi odaklarım;

O, İlahi Zeka (Dhiyah) bizi (Yo) Uyandırsın (prachodayat) (İlahi benliğimizi)

 

 

*Mantraların Türkçe çevirileri için ve mantra tanımı için alıntı yapılan kaynak:

Sanskrit Yoga ve Vedanta Sözlüğü, Damla Dönmez, Canan Emir, Okyanus Yayınları

 

 

Nilüfer Eyiişleyen

yogabiz.pro