Daha önce hiç Yoga yapmamışsanız aklınızda bazı sorularla stüdyoya gidersiniz ya da ilk online yoga dersi deneyiminizi yaşarsınız…

Uzun süre Yoga’ya yeni başlayanlara ve Yoga pratiğini daha önce hiç deneyimlememiş olanlara Yoga 101 ve Yoga’nın Temelleri adlarıyla iki ayrı stüdyoda dersler verdim. Dört buluşmadan oluşan bu programların ilk derslerinde önce ben sorardım:

Neden Yoga yapmak istiyorsunuz?”

Okuma Önerisi: Yoga’dan Öğreneceğimiz Dört Şey

Genelde bu soru pek beklenmiyor olurdu. Kendini bir anda matın üzerinde buluvermiş gibi şaşırıp düşünenler de bir beklentiyle gelmiş olanlar da bu soruya hazırlıksız yakalanmış gibi görünürlerdi. Demek bir ihtiyaç fark edilse de fark edilmese de bir niyet konuluyor ortaya ki derse geliniyor.

Bu arada Yoga’da önem verilen kavramlardan biri de sankalpa’dır. “Niyet, arzu” olarak Türkçeleştirilebilir. Bu kavramın felsefi derinliğine inmeden Yoga’ya başlayanların niyetleri, istekleri genellikle ne, onu aktarayım… Cevaplar çeşitli ama gruplanabilir:

_ “Skolyozum, fıtığım vs. var, doktorum tavsiye etti

_ “Çok stresliyim, anksiyete bozukluğum var psikoloğum önerdi

Bu ikisini Yoga’dan fiziksel/zihinsel beklenti olarak anlayabiliriz herhalde.

_ “Arkadaşlarım geliyordu ben de bir deneyeyim dedim” (Bu kitlesel hareket güzel, sonrasında bireysel bir eyleme dönüşebilirse Yoga, ne ala)

_ “You Tube’da videolar izleyerek evde yapıyorum ama artık profesyonel bir destek almak istedim, o havalı pozları ben de yapmak istiyorum, evde tek başıma beceremiyorum…

Bu ikisini de sosyal beklentiler kategorisine alıyorum.

Cümleler değişkenlik gösterse de içerikler bu minvalde. Dört derslik Yoga’ya başlangıç buluşmalarının sonuna doğru bu kez de katılımcılar bana sorular sormaya başlardı. İşte bu yazının konusu da bu sorulara yanıtlar…

Bu yanıtlar bana kalırsa bir süredir Yoga yapanlar tarafından da hatırlanabilir, hatırlanmalı. Hatta bir adım daha ileri gideyim; şu anda Yoga öğreten bizler de bu soruların yanıtlarını kendimize hatırlatalım.

Pandemi öncesi hemen hemen her gün stüdyoda ders veren ve düzenli Yoga pratiği olan biri olarak Yoga ile ilişkilerin temize çekilip tekrar kurulması gerektiğini düşünürüm… Bu, bitmeyecek bir şeydir… Yogada “chaturashram” diye bir kavram vardır. İnsanın yaşamını dört evreye ayırır… Bu evreler incelendiğinde, düşünürsünüz ki insan denen canlı, bulunduğu yerde sayıklamaz, değişir, Yoga bilgisinde ise değişim, teşvik edilen bir şeydir. Dolayısıyla her şey ile olduğu gibi Yoga ile ilişkimiz de yaşam sürecimizde değişiklik gösterecektir, gösterir… Bu nedenle zaman zaman düşünüp ilişkiyi tekrar kurmaktan söz ediyorum.

Okuma Önerisi: Yeni Başlayanlar için Beş Temel Yoga Duruşu

Yoksa Yoga’nın da bir nevi işe, hırsa, rekabete dönüşebileceği bazı tuzakları var… Genelleyebileceğim bir eleştiri ya da öneriden ziyade gözlem diyebilirim buna.

Yoga, tarihsel sürecinde de pek çok kültürden, düşünüşten etkilendi; katı, kapalı, tamamen kendi çizgisinde giden bir öğreti, bir felsefe olmak yerine eklektik ve esnek bir yapıda olmuş hep.

Biz de bugün, bu çağda Yoga’nın popüler kültürden etkilendiğine tanıklık ediyoruz, popüler kültür Yoga öğretisine yeni bir şey eklemiyor ama Yoga’nın algılanış ve yorumlanma biçimi şartlara göre değişkenlik gösteriyor ve Yoga da buna izin veren bir esneklikte.

Çünkü Yoga bir araç. Bunu daima hatırda tutmak gerekiyor.

İnsanların bu aracı nasıl algılayıp yorumladığı, Yoga’nın etkileşime açık olması evet formu değiştiriyor ama öz aynı, Yoga’ya güvenelim ve paniklemeyelim derim.

Diğer yandan bilgiye dayalı olmayan, rasyonel proseslerden geçmeyen, size bir performans kaygısı ya da şehveti pompalayan, kendini dayatan ifadelerden, yönlendiricilerden özenle imtina edin.

Ve sorun kendinize; “Neden Yoga yapmak istiyorum?”

Ve hatırlayın; “Neden Yoga’ya başlamak istemiştiniz”.

Bizler de Yoga hocaları olarak şu soruları her gün yanıtlayalım:

“Neden Yoga hocası olmak istemiştim, neden Yoga hocasıyım?”

Dürüstçe yanıtlayalım ve yanıtlarımızın zaman içinde gösterecekleri değişkenliğe de uyum sağlayalım.

“Her gün Yoga’ya yeniden başlamak”

“Neden Yoga’ya başlamıştım, şimdi neden devam ediyorum?” Bu iki soruya dönüp bakmak belki size başka kapılar açacak. Belki pratiğinize bir şey ekleyecek ya da bir şeyleri yeniden düzenlemeniz gerektiğini fark edeceksiniz. Hiçbiri değilse de her zaman yaptığınız pratikleri her zaman fark etme, işe gider gibi bir alışkanlıkla değil de tam farkındalıkla yapma hali belki pratiklerinize başka anlamlar katacak. Ezber bozalım diyorum yani. Yeni başlayanlara da ezberden kaçının diyorum. Alışkanlıklar, rutinler çok değerlidir; fark ederek yapıldığında.

Yoga’ya yeni başlayanların sıkça sorduğu sorulara yanıtlar

Bu yanıtlar hem hali hazırda Yoga yapanlar için hem de Yoga’ya yeni başlayacaklar için. Yogaya başladığınızda bu sorular sizin için nasıl yanıtlar buluyordu, şimdi nasıl… Bunu düşünüp Yoga ile olan ilişkimizi her gün yeniden kurmak bize özgürlük kazandırır.

  • Yoga yapmak için esnek mi olmak gerek?

Anatomik olarak doğuştan esnek olanlar olabilir ama genel olarak insanlar esnek olduğu için Yoga yapmıyor, Yoga yaptıkları için esnemiş olabiliyor. Esneklik de zamana, kişiye vb. bağlı tabii. Peki şu sorulabilir; insanlar esnemek için mi Yoga yapıyor? Neden olmasın? Zihinsel esneklik fiziksel esnekliği de getirecek. Amaç, niyet ne burada onu kendimizde iyi okumalıyız?

  • Yoga yapınca kilo verir miyim?

Hem evet hem hayır. Pilates eğitmeni bir arkadaşım öğrencilerine ki onlardan biri de bendim, her zaman derdi ki; biz burada kaslarımızı uzatıyoruz, güçleniyoruz. Kilo vermek istiyorsanız doğru beslenin. Ben bu cümleyi duyar duymaz satın almıştım. Çok doğru. Günde 20 km yürüsen de doğru beslenmedikten sonra ne fayda. Yoga için de aynı cümleleri kabul edelim. Diğer yandan asanalar (Yoga duruşları) o kadar iyi düşünülmüşler ki iç organların, bedenimizdeki tüm sistemlerin sağlıklı çalışmasına büyük destek. Metabolizmanız hızlanacak evet ama bedeninize yiyeceklerle neler aldığınıza da dikkat edin.

Ayrıca kilo, Yoga yapmaya engel değil…

  • Ne kadar sıklıkla Yoga yapmalıyım?

Her gün 5 dakika nefes, 20-25 dakika meditasyon yapabilirsiniz. Yoga’yı da gün aşırı yapabilirsiniz. Bir gün bedeninizin dinlenmesine izin verebilirsiniz. Kaslarınızın, eklemlerinizin, iç organlarınızın, bedendeki sistemlerin onlara yaptığınız/yaptırdığınız şeyi anlamasına izin verin.

Okuma Önerisi: Nasıl Bir Egzersiz Planı Yapmalı?

  • Kendimi nefesimi tutarken yakalıyorum, ne yapmalıyım?

Bu cümleyi kuruyorsanız nefesinizi fark etmişsiniz demektir. Bu da sizi bir sonraki adıma taşır. Önce Yoga derslerinde nefes yönlendirmelerini çok iyi dinleyin ve bunları uygulamaya başlayın. Katıldığınız dersin eğitmeni mutlaka her hareketi nefesle birlikte tarif edecektir. Burundan nefes alıp burundan nefes verin ve bu alış ve verişleri uzun tutun. Bunu yaparken bir yandan da bedeninizde herhangi bir yeri sıkmadığınızdan emin olun. Tüm bunlar düzenli pratiklerle yerli yerine oturacak, merak etmeyin. Yeter ki gözünüzden ziyade, kulağınız hocanızda olsun.

 

  • Ne zaman YouTube’daki o “havalı” pozları yapacağım?

Havalı pozları yapmak üzere gelip, tüm bu amacı unutarak “oh çok rahatladım” diye çıkıp giden çok tanıdım. Bu pozları zaten gün gelir yaparsınız. Amaç bu değil, amaç nefes alıp vermek ve bunu hareketlerle destekleyip meditatif alanınızda kalıp zihni bir süreliğine de olsa dinginleştirmek. Sonra bunların zihinsel ve fiziksel sonuçları olur elbette.

  • Yoga’nın bir zararı var mı?

İyi bir temel ders alın. Anatomik yönlendirmeleri dinleyin ve bunu bedeninizin uygulaması için zaman tanıyın. Her seferinde daha rahat hissedeceksiniz. Bunu size sağlayan en önemli şeylerden biri de nefes olacak. Nefesi unutmayın ve çok önemseyin. Anlatılanlardan kopup gündeminizde kaybolmadan hocanızın sizi yönlendiren konuşmalarına pür dikkat kesilin. Aynı anda güzel bir konsantrasyon çalışması ve meditatif eylem içinde asana pratiğinizi yapıyor olacaksınız.

  • Bu kadar iyi bir şey ise herkes Yoga mı yapmalı?

Hayır bazılarına dans etmek iyi gelir, bazıları psikanalize gider, bazıları hem yüzer hem Yoga yapar, bazıları tüm bunları yapar ve ayrıca Yoga yapar… Kime ne iyi geliyorsa onu yapmalı. Kendimizi gerçekleştirmekten zevk aldığımız alanlarımız olsun. Bu yeterli derim.

Okuma Önerisi: Herkesin Yoga Yapması Şart mı?

Yoga yapmak asana pratiği yapmak olarak da kullanılıyor evet, diğer yandan nefes, konsantrasyon, meditasyon yanı sıra her anlamda çevrene ve kendine karşı şiddetten kaçınmak, doğru olmak, yalan söylememek, aşırıya kaçmamak, çalmamak, ihtiyacından fazlasına bağlanmamak. Bunlar da Yoga yapmak. Ben söylemiyorum. İ.Ö. 3. yy’da yaşamış olan Patanjali Yoga Sutraların yazarı Patanjali söylüyor.  Om Tat Sat.

Nilüfer Eyiişleyen

yogabiz.pro